NATO'da "Grönland Gediği" Büyüyor: Asker Gönderdiler

Grönland merkezli kriz, NATO içinde benzeri görülmemiş bir gerilimi tetikledi. ABD’nin ilhak imaları ve askeri güç vurgusu karşısında Avrupa ülkeleri savunma ve diplomasi hatlarını sıklaştırırken, Fransa sahaya asker gönderdi. Beyaz Saray’da yapılan üçlü görüşme ise taraflar arasındaki derin görüş ayrılığını açık biçimde ortaya koydu.

TRUMP’IN İLHAK ISRARINA NATO VE GRÖNLAND’DAN KARŞI HAMLE

Trump, Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’ın ABD ulusal güvenliği açısından “hayati” olduğunu savunarak adanın ABD kontrolüne alınması gerektiğini savunuyor. Son açıklamalarında ABD’nin Grönland’ı “bir şekilde” alacağını söyleyen Trump, adanın savunmasını küçümseyen ifadeler kullandı.

Bu çıkışların ardından NATO ve Grönland yönetimi, adanın savunmasını güçlendirmek için birlikte çalışacaklarını duyurdu. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, “Güvenliğimiz ve savunmamız NATO’ya aittir. Bu temel ve net bir çizgidir” diyerek ittifaka açık mesaj verdi.

RUTTE: ARKTİK İÇİN “SONRAKİ ADIMLAR” MASADA

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın Arktik bölgesindeki güvenliği güçlendirmek için yeni adımlar üzerinde çalıştığını söyledi. NATO’daki diplomatlar, bölgede yeni bir misyon kurulmasının da tartışıldığını ancak henüz somut bir karar alınmadığını aktardı.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD’nin Grönland’a yönelik olası bir askeri hamlesinin NATO’nun sonu anlamına geleceği uyarısında bulundu. Kopenhag yönetimi, tansiyonu düşürmek amacıyla 2025 için yaklaşık 90 milyar kronluk (11 milyar avro) güvenlik yatırımı açıkladı.

FRANSA SAHAYA İNDİ: GRÖNLAND’A ASKER GÖNDERİLDİ

Krizin en somut askeri adımı Fransa’dan geldi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Danimarka’nın talebi üzerine Grönland’da düzenlenen müşterek tatbikatlara katılmak üzere Fransız askerlerinin bölgeye gönderildiğini açıkladı.

Fransa Genelkurmay Başkanı Fabien Mandon, askerlerin Arktik Dayanıklılık Harekâtı kapsamında bölgeye doğru yola çıktığını duyurdu. Fransız basını, ilk etapta yaklaşık 15 askerin gönderildiğini bildirdi.

MACRON’DAN SERT UYARI: ZİNCİRLEME SONUÇLAR DOĞAR

Macron, Grönland’ın egemenliğinin ihlal edilmesinin “eşi benzeri görülmemiş zincirleme sonuçlar” doğuracağını vurguladı. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot ise Fransa’nın Nuuk’ta konsolosluk açacağını duyurdu.

Fransa Savunma Bakanı Sebastien Lecornu, Trump’ın Grönland’a yönelik söylemlerinin artık çok ciddiye alınması gerektiğini ifade etti.

BEYAZ SARAY: ASKERİ SEÇENEK HER ZAMAN MASADA

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Trump’ın Grönland’ı Arktik’te “rakipleri caydırmak” için ulusal güvenlik önceliği olarak gördüğü belirtildi. Açıklamada, “ABD ordusunun kullanılması da dâhil olmak üzere tüm seçenekler başkomutanın yetkileri arasındadır” denildi.

Bu tutumun, NATO müttefiki Danimarka’ya karşı dahi askeri tehdidin ima edilmesi anlamına geldiği ve ittifak içinde ciddi rahatsızlık yarattığı ifade ediliyor.

BEYAZ SARAY’DA ÜÇLÜ GÖRÜŞME: DERİN GÖRÜŞ AYRILIĞI

Tansiyonun yükselmesi üzerine ABD, Danimarka ve Grönland heyetleri Beyaz Saray’da bir araya geldi. Görüşmeye Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen ile Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt katılırken, ABD tarafında Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio yer aldı.

Görüşmenin ana gündemi Grönland ve bölgedeki güvenlik durumu oldu.

RASMUSSEN: TRUMP’IN ELE GEÇİRME ARZUSU AÇIK

Toplantı sonrası Danimarka’nın Washington Büyükelçiliği’nde basına konuşan Rasmussen, görüşmeyi “açık sözlü ama yapıcı” olarak tanımladı. Rasmussen, “Kuzey Kutbu’nda kesinlikle yeni bir güvenlik durumu var. ABD Başkanı’nın bazı endişelerini bir noktaya kadar paylaşıyoruz” dedi.

Ancak Trump’ın yaklaşımının Danimarka’nın tutumuyla örtüşmediğini vurgulayan Rasmussen, “ABD Başkanı’nın Grönland’ı ele geçirme yönünde bir arzusu olduğu açık. Bu, Danimarka’nın toprak bütünlüğüne ve Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkına aykırıdır” ifadelerini kullandı.

ORTAK ÇALIŞMA GRUBU KARARI

Rasmussen, ABD, Danimarka ve Grönland’ın süreci yönetmek için ortak bir çalışma grubu kurulması konusunda anlaştığını açıkladı. Grubun önümüzdeki haftalarda toplanacağı belirtilirken, görüşmelerin tansiyonu düşürmesinin umut edildiği kaydedildi.

Rasmussen ayrıca, Grönland’ın 1949’dan bu yana NATO üyesi Danimarka’nın bir parçası olduğunu ve NATO’nun 5. Maddesi kapsamında yer aldığını hatırlattı.

ÇİN VE RUSYA İDDİALARINA NET YANIT

Trump’ın Çin ve Rus askeri varlığı iddialarına da değinen Rasmussen, “İstihbarat bilgilerimize göre Grönland’da yaklaşık 10 yıldır tek bir Çin savaş gemisi bile görülmedi” dedi. Şu an aktif bir Çin askeri varlığı bulunmadığını vurgulayan Rasmussen, Danimarka’nın Yüksek Kuzey’de askeri kapasite için yaklaşık 15 milyar dolar ayırdığını söyledi.

GRÖNLAND’DAN NET MESAJ: SAHİPLENİLMEK İSTEMİYORUZ

Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt de Rasmussen’in açıklamalarına katıldığını belirterek, ABD ile iş birliğinin önemli olduğunu ancak bunun “ABD tarafından sahiplenilmek istedikleri anlamına gelmediğini” vurguladı.

Motzfeldt, “Karşılıklı anlayışın artacağına ve doğru dengelerin bulunacağına dair umudumu koruyorum” dedi.