ABD - İran Nükleer Müzakerelerinin İkinci Turu Tamamlandı: "Genel Bir Mutabakata Varabildik"

İran-ABD nükleer diplomasisi, Haziran 2025’te ABD ve işgal rejimi İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası kesintiye uğrayan sürecin yeniden canlandırılmasıyla Cenevre’ye taşındı.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin koordinasyonunda yürütülen dolaylı temaslarda İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD tarafına ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff başkanlık etti; ABD heyetinde Trump’ın danışmanı Jared Kushner’ın da yer aldığı bildirildi. Yaklaşık 2,5 saat sürdüğü aktarılan görüşmelerin ardından delegasyonlar doğrudan açıklama yapmadan Umman Büyükelçiliği rezidansından ayrılırken, Arakçi daha sonra İran devlet televizyonuna yaptığı değerlendirmede “genel bir mutabakata vardık” diyerek üçüncü tur öncesi metin çalışmalarına geçileceğini açıkladı.

Müzakerelerin ana düğümü uranyum zenginleştirme, yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stoku ve yaptırımların kaldırılması başlıklarında toplanırken, sahada ABD’nin bölgeye askeri yığınağı ve İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Hürmüz Boğazı’nda “güvenlik tehditlerine” karşı başlattığı tatbikat da dikkat çekti.

#SONDAKİKA | İran, ABD ile ilkeler üzerinde genel bir mutabakata varıldığını ve olası bir anlaşmanın metnine geçme aşamasına gelindiğini açıkladı.

🗣️ İran Dışişleri Bakanı Arakçi:

⚫Bu turda, önceki tura kıyasla tamamen ciddi konular ele alındı ve daha yapıcı bir atmosfer… pic.twitter.com/vgtU3gHrQs

— Afroasya Today (@afroasyatoday) February 17, 2026

CENEVRE’DE İKİNCİ TUR: DOLAYLI GÖRÜŞME, YOĞUN GÜVENLİK, PROTESTOLAR

İran ile ABD arasında Umman’ın aracılığında mesaj alışverişiyle sürdürülen dolaylı görüşmeler, İsviçre’nin Cenevre kentinde yapıldı. Katılımcıların yaklaşık 2,5 saat süren temasın ardından kamuoyuna açıklama yapmadan rezidanstan ayrıldığı bildirildi. Delegasyonların ayrılığı sırasında Cenevre polisinin geniş güvenlik önlemleri aldığı, bazı İran vatandaşlarının da ülkelerinin temsilcilerini protesto ettiği aktarıldı.

MASADA KİMLER VARDI? ARABULUCU UMMAN, HEYETLER VE KRİTİK TEMASLAR

Cenevre’de İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık ederken, ABD tarafını Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti. ABD heyetinde Trump’ın danışmanı Jared Kushner’ın da bulunduğu belirtildi. Görüşmelerin Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin koordinasyonunda yürütüldüğü kaydedildi.

Görüşmeler kapsamında Arakçi ve Witkoff’un ayrı ayrı Busaidi ile bir araya geldiği, Arakçi-Busaidi temasında İran’ın nükleer dosya ve yaptırımların kaldırılması başlıklarındaki yaklaşımının ele alındığı ifade edildi. İran tarafının “meşru haklarını güvence altına alma” ve “bölgede barış ile istikrarı koruma” vurgusunu öne çıkardığı, Umman tarafının ise diplomatik süreçteki kararlılığı takdir ettiği bildirildi.

ARAKÇİ: METİNLER ÜZERİNDE ÇALIŞACAĞIZ, ÜÇÜNCÜ TUR İÇİN TARİH BELİRLENECEK

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerin ardından yaptığı açıklamada, bu turda ciddi konuların ele alındığını; özellikle teknik başlıklarda daha yapıcı bir atmosfer oluştuğunu söyledi. Arakçi, “izlenecek yol” ve muhtemel anlaşma metnine girecek “bir dizi ilke” üzerinde genel anlaşmaya vardıklarını belirterek, şu çerçeveyi duyurdu:

• Taraflar olası anlaşma metinleri üzerinde çalışacak.
• Metinler karşılıklı olarak paylaşılacak ve görüş alışverişi yapılacak.
• Üçüncü tur görüşmeler için yeni bir tarih belirlenecek.

Arakçi, bunun “hemen anlaşma” anlamına gelmediğini vurgulayarak, metin taslağı aşamasının daha zor ve detaylı olacağını; buna rağmen önceki görüşmeye kıyasla iyi bir ilerleme kaydedildiğini ve artık önlerinde daha net bir yol bulunduğunu söyledi.

URANYUM ZENGİNLEŞTİRME DÜĞÜMÜ

Görüşmelerin temel anlaşmazlık başlığı, uranyum zenginleştirme ve İran’daki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbeti olmaya devam ediyor. İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını isterken; ABD tarafının uranyum zenginleştirmenin tamamen durdurulması ve yüksek düzeyli stokun ülke dışına çıkarılması talebini gündemde tuttuğu belirtiliyor.

ABD yönetiminin ayrıca İran’ın füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği destek gibi başlıkları müzakere zeminine taşımak istediği; Tahran’ın ise nükleer dosya dışındaki konuları görüşmeyeceğini yinelediği aktarılıyor. Buna karşın ABD tarafı şu ana dek görüşmelerin esasen nükleer çerçevede ilerlediği mesajını veriyor.

SAHADA GERİLİM SÜRÜYOR: ASKERİ YIĞINAK VE HÜRMÜZ’DE TATBİKAT

Diplomatik temaslar sürerken, bölgede askeri hareketlilik de dikkat çekiyor. ABD’nin bölgeye askeri yığınağını sürdürdüğü; İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun ise Hürmüz Boğazı’nda “güvenlik tehditlerine” karşı başlattığı tatbikatın devam ettiği bildirildi. Bu tablo, müzakere masası ile sahadaki güç gösterisi arasındaki gerilimin henüz ortadan kalkmadığına işaret ediyor.

SÜREÇ NASIL YENİDEN BAŞLADI?

Haziran 2025’teki saldırılar ve 12 gün sürdüğü belirtilen savaşın ardından kesintiye uğrayan diplomatik süreç, başta Türkiye olmak üzere bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman’ın arabuluculuğunda yeniden canlandırıldı.

Taraflar 6 Şubat’ta Umman’da dolaylı temaslar için bir araya gelmiş, bir anlaşmaya varamasalar da müzakere kanallarının açık tutulması ve teknik düzeyde çalışmaların başlatılması konusunda uzlaşmıştı. İkinci turla birlikte görüşmeler Avrupa ayağına taşınmış oldu.