Pakistan ve Afganistan Çatışması: Doğu Türkistan'da Ateşkes Girişimi

Urumçi’de yürütülen görüşmelerde kalıcı ateşkes, sınır kapılarının yeniden açılması ve ticaret ile seyahatin normale dönmesi başlıklarının ele alındığı belirtilirken, taraflar arasındaki en büyük anlaşmazlık başlığını ise Pakistan’ın Afganistan topraklarındaki TTP varlığına ilişkin iddiaları oluşturuyor.

Pakistan ile Afganistan arasında Şubat sonunda yeniden şiddetlenen çatışmaların ardından, iki ülke Doğu Türkistan’da yeni bir müzakere masasına oturdu. Çin işgali altındaki Doğu Türkistan’ın merkezi Urumçi’de yapılan temasların amacı, sınır hattındaki gerilimi düşürmek ve kalıcı bir ateşkes zemini oluşturmak olarak öne çıkıyor.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Andrabi de görüşmelerin sürdüğünü doğrulayarak, İslamabad’ın sürece katılmak üzere Urumçi’ye bir heyet gönderdiğini açıkladı.

ATEŞKES VE SINIRLARIN AÇILMASI GÜNDEMDE

Görüşmelerin merkezinde yalnızca çatışmaların durdurulması değil, aynı zamanda sınır kapılarının yeniden açılması, ticaretin canlandırılması ve iki ülke arasındaki geçişlerin normale dönmesi de bulunuyor.

Sürecin kolaylaştırıcı bir diplomatik girişim niteliği taşıdığı değerlendirilirken, Urumçi temasları son yıllarda iki komşu ülke arasında yaşanan en ciddi güvenlik krizlerinden birinin diplomatik kanalla kontrol altına alınması için atılan önemli adımlardan biri olarak görülüyor.

GÖRÜŞMELERİN MERKEZİNDE “TTP DOSYASI” VAR

İslamabad yönetimi, Afganistan’da konuşlandığını savunduğu Tahrik-i Taliban Pakistan (TTP) hareketinin saldırılarını buradan organize ettiğini ileri sürüyor. Afganistan yönetimi ise bu suçlamaları reddederek meselenin Pakistan’ın iç güvenlik sorunu olduğunu savunuyor. Pakistan tarafı, kalıcı bir çözüm için Kabil’den yalnızca sözlü güvence değil, somut ve doğrulanabilir adımlar beklediğini açıkça dile getiriyor. Bu nedenle Urumçi’deki görüşmelerin en kritik başlığı, Afganistan’ın TTP ve benzeri silahlı unsurlar konusunda nasıl bir mekanizma kabul edeceği sorusu etrafında şekilleniyor.

TEMASLAR İLK AŞAMADA KEŞİF NİTELİĞİ TAŞIYOR

Diplomatik değerlendirmelere göre Doğu Türkistan’daki görüşmeler henüz nihai sonuç üretmeye dönük bir barış konferansı niteliğinde değil. Sürecin ilk aşamada tarafların pozisyonlarını ortaya koyduğu, güven artırıcı önlemlerin ve karşılıklı ciddiyetin test edildiği keşif amaçlı bir temas olduğu belirtiliyor.

Bu tablo, tarafların masaya oturmuş olmasına rağmen esas anlaşmazlıkların henüz çözülmediğini gösteriyor.

SON ÇATIŞMALAR SÜRECİ ZORLADI

İki ülke arasındaki kriz, Pakistan’ın Ramazan ayının ortasında Afganistan’a yönelik hava saldırılarıyla daha da sertleşmişti. Ardından karşılıklı topçu atışları, sınır hattındaki askeri hareketlilik ve sivil kayıplara ilişkin suçlamalar gerilimi büyüttü. Taraflar daha önce Türkiye ve Katar aracılığıyla ateşkes arayışına girmiş ancak bu girişimler kalıcı sonuç üretmemişti.

Afganistan, Pakistan'ın Rehabilitasyon Merkezini Vurduğunu Açıkladı: En Az 400 Can Kaybı

Afganistan yönetimi, Pakistan’ın başkent Kabil’de madde bağımlılarının tedavi edildiği büyük bir rehabilitasyon merkezini hedef aldığını ve saldırıda en az 400 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Pakistan ise hastane vurulduğu iddiasını reddederek, hedef alınan yerlerin “askeri tesisler ve terör altyapıları” olduğunu savundu.

Pakistan, Afganistan'a Resmen Savaş İlan Etti: Kabil Bombalandı

Afganistan ile Pakistan arasında Durand Hattı boyunca başlayan karşılıklı saldırılar, başkent Kabil’in bombalanmasıyla yeni bir aşamaya geçti. Pakistan, Afganistan’daki hedeflere yönelik geniş çaplı hava operasyonu düzenlediğini açıklarken, Taliban yönetimi misilleme başlattığını ve onlarca Pakistan askerinin öldürüldüğünü iddia etti. Birleşmiş Milletler taraflara acil itidal çağrısında bulundu.

Urumçi’de başlayan yeni süreç ise hem artan güvenlik baskısı hem de çatışmanın ekonomik maliyet üretmeye başlaması nedeniyle daha kritik bir aşama olarak görülüyor.

BÖLGESEL DENGELER AÇISINDAN KRİTİK SÜREÇ

Pakistan ile Afganistan arasındaki gerilim yalnızca iki ülkenin sınır güvenliği meselesi olarak görülmüyor. Doğu Türkistan’da yürütülen bu temaslar, aynı zamanda Orta Asya-Güney Asya hattındaki ticaret ve ulaşım koridorlarının güvenliği bakımından da önem taşıyor.

Bu nedenle Urumçi görüşmeleri yalnızca bir ateşkes arayışı değil; aynı zamanda bölgesel istikrarı yeniden kurma çabası olarak da öne çıkıyor. Önümüzdeki günlerde görüşmelerden çıkacak somut sonuçlar, çatışmanın yönünü belirleyecek temel unsur olacak.